Trước thông tin nữ trang xi mạ bị nhiễm cadmium (Cd) có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ đã buộc các cơ quan quản lý vào cuộc, lấy mẫu kiểm tra và đã phát hiện nhiều sai phạm.

Kinh doanh từ chợ đến các tuyến phố

Tập trung kinh doanh mặt hàng nữ trang xi mạ ở Hà Nội phải kể đến chợ Đồng Xuân. Từ đây, các mặt hàng vòng, dây chuyền, hoa tai, nhẫn... các loại được chuyển về các chợ kinh doanh tổng hợp như: Ngã Tư Sở, chợ tạm Mơ, chợ Phùng Khoang... Tùy từng chất liệu của nữ trang mà giá từng món nữ trang cũng khác nhau. Loại nữ trang bình dân giá chỉ từ 10.000 đồng trở lên.

Cao cấp hơn một chút là các loại bạc hoặc mạ bạc mà chủ hàng thường quảng cáo “bạc Thái”, “bạc Malaysia”... giá mỗi món trang sức loại này có thể lên tới vài trăm ngàn. Các mặt hàng này đều được bán trôi nổi trên thị trường, không có hoá đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ.

Tại các sạp hàng nhỏ trước cổng trường học, nhiều cửa hàng tạp hoá cũng bán kèm các món nữ trang để đánh vào tâm lý thích làm đẹp của học sinh, sinh viên. Nhiều mặt hàng nữ trang xi mạ còn được bán tại vỉa hè trên một số tuyến phố. Trong số các đồ nữ trang đổ vỉa hè bán, nhiều bộ nữ trang đã chuyển màu kim loại từ sáng bóng sang màu xám chì.

Theo chị Phượng - kiốt nữ trang khu B, chợ Ngã Tư Sở: “Mặt hàng này được nhiều bà nội trợ, sinh viên, học sinh ưa dùng. Khách hàng thường quan tâm đến yếu tố mới lạ, bắt mắt, giá từng món nữ trang mà ít ai quan tâm đến chất liệu làm nên loại nữ trang đó. Đeo một thời gian, nữ trang bạc màu, khách hàng lại có “cơ hội” dùng hàng mới”.

Tại các chợ và trung tâm thương mại ở TPHCM, mặt hàng nữ trang xi mạ không rõ xuất xứ được bán tràn lan. Hầu hết nguồn hàng nữ trang tại đây được nhập từ Trung Quốc.

Ông Ngô Văn Tùng - Đội trưởng Đội QLTT 5B cho biết: “Theo quy định, hàng hoá nhập khẩu phải có đầy đủ các hoá đơn chứng từ hợp lệ. Người bán lẻ cũng phải có chứng từ chứng minh được xuất xứ hàng hoá. Nhưng đến nay chưa có quy định nào buộc các sản phẩm trang sức mang tính thời trang này phải có giấy phép kiểm nghiệm độc tố”.

Báo động độc tố nguy hại

Cuối năm 2009 và đầu năm 2010, các cơ quan chức năng về sức khỏe và môi trường Mỹ đã phát hiện và có kết quả xét nghiệm về hàm lượng chì (Pb) và chất cadmium (Cd) cao trong các sản phẩm nữ trang xi mạ của trẻ em và người lớn.

Tại TPHCM, mới đây nhất, ngày 4.3, Đội 5B (Chi cục QLTT TPHCM) đã công bố kết quả kiểm định các mẫu nữ trang xi mạ nhập lậu có xuất xứ Trung Quốc. Hầu hết các mẫu này đều có độc tố chì (Pb), một số có chất cực độc cadmium (Cd), rất ít sản phẩm không nhiễm độc.

Theo các kỹ sư hóa học, cadmium là kim loại nặng, thường được dùng trong một số loại pin sạc, thuốc nhuộm màu và nhựa. Đây là chất độc thuộc nhóm đầu bảng, không chỉ có nguy cơ gây ung thư, mà còn gây bệnh về thận, xương. Với kết quả này, hơn 7.500 sản phẩm nữ trang lực lượng QLTT đang tạm giữ sẽ bị tịch thu, tiêu hủy.

Ngoài ra, các hộ kinh doanh các sản phẩm này còn bị phạt hành chính từ 750.000 – 2.500.000 đồng. Đại diện Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng 3 TPHCM cũng cho biết, hiện nước ta chỉ mới có các cơ quan chức năng gửi sản phẩm yêu cầu kiểm nghiệm, chứ chưa thấy DN nhập khẩu nào đưa mẫu sản phẩm đến kiểm định.

Ông Trịnh Văn Ngọc - Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Nội cho biết: Đơn vị này đang phối hợp với Thanh tra Y tế rà soát lại tình hình hoạt động kinh doanh của mặt hàng trang sức xi mạ trước khi tiến hành kiểm tra trên diện rộng trong thời gian tới.